Eser Yeşil Bina
11/30/2011
Amerikan Yeşil Bina Konseyi tarafından geliştirilen ve bütün dünyada uygulanan LEED Sertifikaları arasında en yüksek kademeli olan LEED Platin Sertifikasını Türkiye’de ilk kez Eser Yeşil Binası aldı.
Türk mühendisliğiyle, bir Türk firması tarafından gerçekleştirilen ve araştırma ve inceleme yapmaları için bütün üniversitelere, araştırmacılara ve ilgililere açık olan Eser Yeşil Binası, su ve enerji tasarrufunun sağlanması, çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla Ankara’da bir ilk olarak yüksek performanslı yeşil bina modeli ile optimum şekilde tasarlanmış ve inşa edilmiştir.
Diğer bina tasarımlarından oldukça farklı olan yeşil bina tasarım sürecinde inşaat, elektrik ve makine mühendisleri ile mimarlar bir araya getirilerek “entegre bina proje tasarımı ve uygulaması” gerçekleştirilmiştir. Farklı disiplinlerin bir araya gelmesiyle oluşan bu takım ile kısa sürede yeşil binalar hakkında araştırmalar ve analizler yapılmıştır. Binanın tasarım ve yapım aşamalarında hedeflenen kriter; yüksek performanslı, yenilenebilir ve sürdürülebilir sistemlerin kullanılması, bunların maksimum enerji verimliliği sağlayacak şekilde işletilmesi, yenilenebilir enerjinin izlenmesi ve LEED sertifikalı yapı olmasıdır.
ESER YEŞİL BİNASI- YEŞİL KRİTERLER
Yapı, ilgili imar kurallarına ve yönetmeliklerine uygun, kullanım amaç ve ihtiyaçlarına cevap verebilen, özelliklede çevre ve iklim şartları ile enerji ekonomisine duyarlı bir anlayışla tasarlanmıştır. Bu özellik, yapının minimum dış yüzey alanlı bir dikdörtgen prizma olmasında görülebilir.
Bina şeması, bir ana sirkülasyon çekirdeği ile 2 adet servis çekirdeği etrafında şekillenen hacimlerden oluşmaktadır.
Mimari özellikler,
- 51 Araçlık kapalı otoparkın yer aldığı 2. bodrum katı,
- Genel servis ve müştemilat hacimleri, konferans salonu, kafeterya ile bir takım ofis ve depo hacimlerinin yer aldığı 1. bodrum katı,
- Giriş, galerili ana hol, protokol girişi, kafe/bekleme salonu ve ofislerin yer aldığı zemin katı,
- Galeri boşluğu, küçük toplantı odaları ve ofislerin yer aldığı 1. kat
- Kat holü, küçük toplantı odaları ile açık ve özel ofislerin yer aldığı 2. ve 3. katlar
- Kat holü, küçük misafir odası, toplantı salonu ile özel ofis hacimlerinin yer aldığı çatı arası katı olmak üzere toplam 7 kattan oluşmaktadır.
Yapının toplam kapalı alanı yaklaşık 7500 m2’dir. Binanın her katında 1 ana merdiven, 3 adet asansör, 2 adet yangın merdiveni, 2 adet ana, 2 adet tali tesisat şaft ve bacası yer almaktadır.
Yapı dış kabuğunda kuzey, güney, doğu ve batı yönlerine göre farklı malzeme ve detaylarla, gerekli doğal ısı ve güneş kontrolü sağlanmıştır.
Özellikle ısı izolasyon detaylarında, mevcut yönetmelik gereklerinin üzerinde, uluslararası standartlara uygun malzeme ve kalınlıklar kullanılmıştır.
Binanın yapı malzemelerinin seçiminde; çevre, sağlık, hijyen, en yakın bölgeden temin, yerli ürün tercihi ve geri dönüşüm gibi kriterler dikkate alınmıştır.
SİSTEMLER
Mekanik Sistemler
Değişik enerji stratejileri geliştirmek, bunları işletmeye almak ve bu stratejileri uygun tasarım geliştirerek uygulamak hedeflenmiştir. Bunları gerçekleştirirken özellikle çevreye duyarlı biçimde hareket edilmiş ve aşağıdaki uygulamalar gündeme alınmıştır:
Binanın yapımı sırasında kullanılan tüm ürünler, çevreye ve insan sağlığına uygunlukları gözetilerek ilgili standart ve kriterlere uygun olarak seçilmiştir.
Bina çatısında 120 mm, tüm dış cepheye açık duvarlarda ise 80 mm yalıtım yapılarak, minimum ısı kaybı maksimum ısı kazancı hedeflenmiştir.
Binada bütün camlar üç cam (Triple-glazed) ve yarı yansıtıcıdır. Triple-glazed cam ile soğuk havalarda binada ısı kaybının önlenmesinin yanı sıra dış dünyadan gelecek gürültü miktarı azaltılarak çalışanlara daha konforlu bir ortam sağlamıştır.
Binanın ısıtılmasında ve soğutulmasında “Su Soğutmalı VRV Sistemi” seçilmiştir. Sistemde, çevreye en duyarlı soğutucu akışkanlardan biri olan R410 gazı kullanılmaktadır. Islak hacimlerde ise döşemeden ısıtma yapılmaktadır.
Binanın temiz hava ihtiyacı için Klima Santralleri kullanmıştır. Yaz kış moduna göre, ısıtılmış yada soğutulmuş temiz hava, dönüşlerde CO2 sensorları ile kontrol edilmektedir. İhtiyaca göre hava debisinin ayarlanması için ana dağıtım kanallarında VAV kutuları kullanılmıştır.
Binanın büyük bir bölümünde, hijyenik koşullar göz önüne alınarak sızdırmazlığın sağlanması için kendinden yalıtımlı hazır poliüretan kanal kullanılmıştır.
Yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji kapsamında yeşil enerji kullanımı için;
Bina çatısında ve dış yüzeyinde, elektrik üretimi amacıyla 6,126 kW kapasiteli güneş pilleri yerleştirilmiştir. Bina çatısında elektrik üretimi amacıyla 1kW kapasiteli rüzgar türbini bulunmaktadır. Rüzgar enerjisinden elektrik üreterek binada alternatif enerji üretimi sağlanmıştır.
Sıcak su elde edilmesi amacıyla 4 adet güneş kolektörü kullanılmıştır.
Isıtma ve soğutma yüklerinin bir bölümünü karşılayabilmek amacıyla, 60kW’lık toprak kaynaklı ısı pompası kullanılmış ve bina çevresine 5 adet 120 m derinliğinde sondaj kuyusu açılmıştır. Toprak kaynaklı Isı Pompası ile toprak altındaki sabit ısıyı kullanarak, yazın soğuk kışın sıcak su elde edilmektedir. Isı pompası sayesinde çok düşük maliyette sıcak/soğuk su üretilmesini sağlayarak bina ısıtma ve soğutmasına katkı sağlanmaktadır. Alternatif bir enerji üretimi sağlayarak, doğal kaynakların en verimli biçimde kullanılması desteklenmektedir.
Doğayla dost ve temiz elektrik ve ısı üretimi amacıyla 1 adet 90 kW termal kapasiteye sahip Kojenerasyon ünitesi tasarlanmıştır. Bu cihaz sayesinde elektrik enerjisi haricinde hem toprak kaynaklı ısı pompasına hem de emilim özellikli soğutma grubuna enerji temin edilmektedir. Bunların yanı sıra Kojenerasyon ünitesi çevre dostu enerji üretimi sağlamakta; enerji verimliliğini arttırmakta ve CO2 gaz emisyonunun düşmesinde katkıda bulunmaktadır.
Toprak kaynaklı ısı pompası, soğutucu ve kojenerasyon ünitesi kullanılarak, pik yüklerin oluştuğu saatler haricinde sıcak, soğuk su ve buz depolaması yapılacaktır. Bunun için 2 adet enerji deposu ile 1 adet buz tankı tasarlanmıştır.
Mekanik sistemlerde kullanılan tüm motorlar enerji verimli (EEF1)olarak seçilmiştir.
Enerji kullanımını minimuma indirmek amacıyla pompa ve fanlar frekans kontrollü olarak seçilmiştir.
Tasarım sırasında, bina içerisindeki kişi başına verilmesi gereken temiz hava miktarı, Amerikan ASHRAE standartlarının da % 30’u üzerinden seçilmiş, bina kullanıcıların en temiz havada, en sağlıklı ortamlarda çalışmaları hedeflenmiştir. Havalandırmada ayrıca, havadan suya ısı geri kazanım sistemi kullanılmıştır.
Binada kullanılan elektrik tüketen elemanların, en düşük enerji sarfiyatı olan ve verimliliği en yüksek olan cihazlar olmasına özen gösterilmiştir.
Enerji Yönetim Sistemi
Binanın Aydınlatma ve Mekanik Otomasyon Sistemi için Merkezi Bina Yönetim Sisteminin (BMS) devreye alınma işlemi devam etmektedir. BMS sistemi piyasada hali hazırda mevcut olan izleme ve raporlama unsurlarından farklılık gösterdiği için “butik” çalışılmaktadır.
Aydınlatma sistemi LON haberleşme protokolü temellidir.
Mekanik sistemler Dijital ve Analog Giriş Çıkışlar ile takip edilmekle birlikte bazı cihazlar LON veya MODBUS haberleşme protokolleri ile doğrudan izlenmekte ve kontrol edilmektedir.
Su Yönetim Sistemleri
Gri Su Arıtma Sistemi: Binada tüketilen sular genel olarak ele alındığında, kirlilik açısından başlıca 2 grup atık su üretilmektedir. Bunlardan ilki gri su, lavabolardan, duşlardan ve bulaşık makinelerinden çıkan ve daha az kirlilik içeren sudur. Doğrudan tuvaletlerden oluşan atık su ise daha kirli olup, siyah su olarak adlandırılmaktadır. Kullanımı sonrasında arıtılan her su, içerdiği kirliliğe göre üretilen arıtma tesislerinden geçtiğinden, siyah su ile karışmış gri su da siyah su standartlarında inşa edilen atık su arıtma tesislerinde arıtılmaktadır. Binalarda oluşan suyun %60’ından fazlasının gri su olduğu düşünülürse, doğrudan içerdikleri en ağır kirleticilere göre tasarlanan ve maliyeti yüksek atık su arıtma tesislerinin fazladan gereğinden ne kadar yüksek standarda sahip olduğu da anlaşılabilir.
Eser Yeşil Binası’nda oluşan atık gri sular bir depoda toplanarak basit bir arıtmadan geçirilirler. Daha sonra ikinci bir tesisatla tuvaletlere verilirler. Böylece hem binadaki su tüketimi hem de toplam siyah su atığı yaklaşık olarak yarı yarıya azaltılmış olmaktadır.
Tasarruflu Su Armatür Sistemleri
Binada lavabolarda, tuvaletlerde ve duşlarda kullanılan bütün armatürler seçilirken, tükettikleri su miktarları esas alınmış, çevreye en duyarlı olan sistemler seçilmiştir. Lavabolarda kullanılan musluklar, suyu yayarak verdiklerinden muadillerine göre yarı yarıya az su tüketirler. Klozetlerde uygulanan çift düğme ile istendiğinde 3 istendiğinde 6 litre deşarj edilebilmektedir.
Binada kullanılan susuz her bir pisuvar yılda 150 ton su tasarrufu sağlamaktadır.
Yağmur Suyu Toplama ve Bahçe Sulama Sistemi
Eser Yeşil Binası’nda yağmur suları toplanarak depolanmakta, daha sonra bahçe sulamasında kullanılmaktadır. Sulama sırasında kullanılan damla sulama sistemleri ile en az su tüketimi ile en fazla verim alınarak tasarruf en yüksek boyutta tutulmaktadır.
Peyzaj ve Bitkiler
Binanın bahçesi için bitki türlerini ve sulama sistemlerini gösteren peyzaj planı hazırlanmıştır. Bahçeye ekilen tüm bitkiler yerel iklime uygun ve en az su tüketenler arasından seçilmiştir. Bu şekilde, sulama için gerekli su miktarı da aşağı çekilmiştir.
Yapı malzemeleri
İnşaat esnasında kullanılan malzemelerin seçimi yeşil bina açısından sağlıklı ve doğa ile dost malzeme kullanımı konusunda ön plana çıkmaktadır. Seçilen malzemelerin enerji tasarrufuna katkısı, insan sağlığına etkisi, geri dönüşümlü olması, imalat esnasında oluşturduğu karbon ayak izi gibi kriterler ön planda tutulmuştur.
Gerek yapım aşamasında gerekse kullanım esnasında binada bir çok atık üretilecektir. Bu durumda kullanılan malzemelerin en az atık üretecek biçimde seçilmesi, oluşan atıkların uygun biçimde bertaraf edilmesi önem arz etmektedir. Ayrıca atık malzemenin tekrar kullanımı veya geri dönüşümünün sağlanması gerekmektedir. Bu konu açısından binada aşağıdaki faaliyetler yürütülmektedir:
- İnşaat sırasında ortaya çıkan atıkların ve yıkıntıların, tekrar kullanımı veya geri dönüşümü sağlamak amacıyla “İnşaat Atık Yönetim Planı” hazırlanmıştır.
- Her katta uygun yerlere ambalaj atıklarının toplanması için özel çöp kutuları konulmuş, genel çöp toplama konteynırlarının yanına ambalaj atıklarının toplanması için bir alan ayrılmış ve bir ambalaj toplayıcı firma ile anlaşılmıştır.
Özetle Eser Yeşil Binası ile daha az su ve enerji kullanılarak çevreye, insan sağlığına ve ekonomiye büyük katkıda bulunulmuştur.
İzinsiz alıntı yapılamaz
Kaynak: www.eseryesilbina.com